De Academia y Yesiba Ets Haim (Boom des Levens) genoot al tijdens de Gouden Eeuw internationale faam, en haar collecties handschriften, boeken, bladmuziek en grafiek tonen de invloed die tot het begin van de twintigste eeuw van het instituut uitging en de internationale banden die het onderhield.

Sinds de bouw van het monumentale complex van de Portugese Synagoge te Amsterdam in 1675 (één van de honderd belangrijkste Nederlandse rijksmonumenten) is de bibliotheek onafgebroken daarin gevestigd. In 1889 schonk de toenmalige bibliothecaris David Montezinos zijn persoonlijke verzameling handschriften, boeken en grafiek onder voorwaarde van openstelling voor het algemene publiek gedurende ten minste twee dagen per week. Sindsdien luidt de naam: Bibliotheek Ets Haim-Livraria Montezinos.

Op 1 juli 1998 werd de gehele collectie definitief geplaatst op de lijst van beschermde verzamelingen krachtens de Wet tot Behoud van Cultuurbezit, waarop verder alleen nog als totale bibliotheken staan de Librije te Zutphen en de Bibliotheca Philosophica Hermetica te Amsterdam.

Grootte van de collecties De collecties bevatten circa 500 handschriften (1282 tot 20ste eeuw) en ongeveer 30.000 gedrukte werken (1484 tot heden) in 20.000 banden, waarvan circa 65 procent gedrukt in het Hebreeuws. Onder de gedrukte boeken bevinden zich 6 Hebreeuwse incunabelen, ruim 450 Hebreeuwse unica, circa 400 unieke en zeldzame Spaanse en Portugese drukken en 750 gelegenheidsdrukken. Verder bezit Ets Haim circa 250 prenten en bladmuziek voor kinder- en mannenkoor.

Samenstelling van de collecties De collecties weerspiegelen het 17de eeuwse humanistische ideaal: het documenteren van alle terreinen van menselijk kennen, weten en activiteiten. Alle joodse standaardwerken zijn in vele edities beschikbaar: Bijbeluitgaven, exegetische, hermeneutische, homiletische, juridische, en didactische werken; daarnaast vinden wij ook een aantal christelijke uitgaven. Naast Hebreeuwse en Aramese boeken zijn er werken in het Latijn, Grieks, Nederlands, Spaans, Portugees, Frans, Duits, Engels, Jiddisj, Ladino e.a.

De uitgebreide collectie liturgie omvat vrijwel alle in Nederland gedrukte joodse gebedenboeken; de verscheidenheid in ritus en gewoonten, als vastgelegd in de internationale boekproductie, wordt in de collecties zeer goed gedocumenteerd.

Geschiedenis, taal- en letterkunde, retorica, kalligrafie, lexicografie, geneeskunde, mystiek en economie vinden hun plaats; zoals te verwachten valt is helaas veel oud onderwijsmateriaal door gebruik en slijtage verloren gegaan.

De geschiedenis van de (joodse) boekdrukkunst is ruim vertegenwoordigd: van Oost-Europa tot het Amerikaanse continent, van Noord-Europa tot Afrika, van Portugal via de Levant tot Cochin en Calcutta. De rijke verscheidenheid aan boekbanden - materialen en technieken - gaat gepaard met een prachtige documentatie van de geschiedenis van typografie en grafische vormgeving.